Kısıtlamaları bir tarafa bırakıp Geleceğe Dönüş filmiyle bütünleşmiş 1981 model bir DeLorean’ı alıp, motorunu güçlendirmişler. Ardından üzerinde çalıştıkları otonom sürüş sistemini araca entegre etmişler. Olağanüstü koşullarda bir güvenlik limiti olmadan elektronik sensörlerin neler yapabileceğini somut olarak ortaya koymayı amaçlamışlar. Geleceğe Dönüş filmindeki DeLorean’ı da kullanarak gelecekte yaşadıkları ve geleceğin teknolojisinin böyle olduğunu ironik bir biçimde ifade etmek istemişler. Üniversite ekiplerinin böyle popüler kültüre de seslenen hem eğlenceli hem de yararlı işler ortaya koyması hoş.

Otoriteler Stanford üniversitesinin yaptığı bu çalışmayı otonom sürüş alanında yeni bir kapı açmak olarak tanımlıyorlar. Biliyorsunuz daha önce eski araçların elektrikli hale dönüştürülebildiğini bu işle uğraşan garaj sayısının gelecekte artacağını yazmıştık. Görünen o ki performans ve ekstrem araba sporlarında da ilginç işlerle karşılaşacağız. Mezun öğrencilerden Jonathan Goh’un bu projeyi bir sonraki aşamaya taşıdığını eklemek isterim. Otonom araçların her türlü kazadan kaçınabilmesi için çalışmaya devam ettiklerini açıklıyor.

BİR MÜHENDİS EĞİTMEKLE BAŞLAYACAK HER ŞEY

Mühendislik böyle bir iş. İyi bir mühendisin dünyanın seyrine ve geleceğine ilişkin bir çok şeyi değiştirebildiğini söylemek olanaklı. Asansörler için güvenlik protokolünü yaygınlaştıran mühendisin binlerce ölümün önüne geçtiğini söyleyebiliriz söz gelimi. Mühendisler geleceği inşa eden bu yüzden çevrelerine karşı duyarlı olması gereken insanlar. Her ne kadar matematiksel tipler olarak tanınsalar da duyarlı mühendislerin neler üretebildiğini yakın gelecekte belki trafik kazalarını %90 oranında azaltan işlere imza attıklarını göreceğiz.

Evet, geleceğin bir çok alanda doğal sınırlarına ulaşmış teknoloji alanlarında değil daha çok insan davranışlarını açıklamaya çalışan Sosyal Bilimler’de olduğunu düşünüyorum. Ancak bu projeksiyonda matematik ve bilgisayar bilimlerinin de önemini zerre kaybetmeyeceğini ayırt ediyorum.

Bir sonraki yazıda görüşene dek kendine iyi bak.

Otonom araçlar, elektrikli motorlar ve menzilleri gelişedursun. Olağan parçaların formlarını ve işlevlerini de 21. yüzyılda yeniden düşünmemiz gerekiyor. Lastiklerden şarj olan arabalar ve elektrikli araç powerbanklerine kadar -ki bir girişim bu işe girdi –Michelin patlamayan güvenli, konfrolu ve yumuşak bir lastik üretme düşüncesini sonunda somutladı ve patlamayan lastiğin ilk prototipini üretmeyi başardı. Seri üretime 2024 gibi geçileceği söyleniyor. Bu olay bana otomobil ve özelinde ulaşım sektörünün de ötesinde insanlığın çocukluk düşlerine sahip çıkması gerektiğini hatırlatıyor. Patlamayan lastik bisiklet süren her çocuğun düşüydü ama bu işin peşinden giden bir mühendis sonunda gerçekleştirdi işte. Söz gelimi 17 Ağustos 1999 depremini yaşayan çocuklar da hep korunaklı bir yatağın düşünü kurdular ama tutup bir mühendis aşağıdaki gibi gerçekleştirdi.

Ya da binayı depremlere karşı dayanıklı kılan rezonans sistemleri geliştirildi. Dünya böyle güzel.

NOT: O kadar tekerlek ve lastiklerden söz etmişken yeni geliştirilen şu elektrikli pompayı da buraya ekleyeyim diyorum sevgili okur.

O lastik de bence 2024’ü bulmaz. Bu çağ inanılmaz hızlı bir çağ. Bak daha cloud gaminge 20 yıl var diyorlardı. Geforce Now çılgınlar gibi akıyor. Bilseydim macimi satmaz, oyun dizüstüsü almazdım.

Birçok gelişmeden ve videodan söz ettiğimiz bu girdiyi de burada sonlandırıyorum. Yakşanlar dilerim.

Peki şu park etmeye yarayan ek lastiği gördünüz mü onu da buradan şey edeyim de neden hala üretilmiyor diye düşünüp duralım.

Sonunda tampondan gelen çarpmalarda darbeyi bile emer güzel ürün olur bence. Otomobil sektörü geçmişe göre çok daha riskli ve devrimsel tasarım değişikliklerine imza atabiliyor artık.

Tamamen konfeksiyon ürünlerinden tasarladığı aracın adına “Podride” adını vermiş. Araç aslında tam olarak araba da değil, elektrik destekli bir bisiklet. Direksiyon yerine gidon var. Ancak sinyali, farkları, elektrikli ısıtıcısı ve dört tekerleğiyle bisikletten çok arabayı andırıyor.

Mikeael’in ürettiği bu araç yalnızca bir prototip ancak seri üretime geçebilmek için kitlesel fonlama yöntemine başvurmuş durumda. Amacına ulaşırsa bir aracı 1500 ile 2000 dolar arasına mal edebileceğini anlatıyor.

Düşünce güzel ama net olarak belirteyim o para ona çok. Elbette nitelikli kumaşlar kullandığı için o noktada bir fiyat belirtiyor ama o paralara buralarda 98 – 99 model Ford Ka, Palio, Opel Corsa ya da Suzuki Alto falan alınır. He dersiniz ki amaç tasarım ve bisiklet buyursun İsveçliler alsın. Bizim ülkede alıcı bulmaz bu.

Bir ara yoksulluktan Bajaj’ın arabaya benzer tek kapılı ucuz araçlarına bile sulanmış biri olarak Mikael abimizi tebrik ediyorum. Mükemmel bir hobi ve mucit işi ancak bana satın almak ve yatırım yapmak için küresel çapta bile mantıklı bir ürün gibi gelmiyor. Kendisine çıktığı yolda başarılar dilerim.

En Küçük ve En Ucuz Araba Podride aracının elektrikli moturunun 60 kilometre menzili olduğunu çok dik olmayan yokuşları zorlanmadan çıktığını ve 25 km hıza ulaşabildiğini de ekleyeyim. İnsan gücüyle çalıştığı için Çakmaktaşlar’ı da andırmıyor değil. Hoş.

Bataryası 4 saat civarında bir kullanım vadeden Prinker’ın uygulanışı oldukça basit. Özel spreyini sıkıyor ve Prinker’ı dövme yapmak istediğiniz yere sürtüyorsunuz. Kendisinin fiyatı 300 dolar. Yalnız kartuşları da bir hayli pahalı renkli olanına 150 siyah beyazına 100 dolar ödüyorsunuz. Bir kartuşla kaç dövme çıkarabileceğinizi bilemiyorum. Ancak alıp deneyip inceleme videosu çekmek istiyorum diyen varlıklı tipler varsa kargonun ücretsiz olduğunu şuradan da ürünü alabileceğinizi metnimize ekleyelim.Bana sorarsanız yazlık yerde geçici dövme işiyle uğraşanlar için mükemmel bir alet. Ya da söz gelimi kalıcı dövme işiyle uğraşıyorsunuz bir modelin kendi kolunda nasıl duracağını müşteriye göstermek istediniz. Mükemmel ürün yemin ediyorum. Deneyimsiz bir öğrenci olarak festivallerde falan da bir çadır kiralayarak deli para kırabilirsiniz.

Ben de bunu mutlaka bir gün denerim diye düşünüyorum. Refah seviyem böyle ilginç ürünlere para verebilecek duruma geldiğinde tekrar görüşelim canlarım.

NOT: Ya var ya genç olucan eski üniversite bahar etkinlikleri olacak. Açacaksın uygun fiyata çadırını vereceksin herkesin koluna bu dövmelerden. Ticari zekam yok değil. Üşeniyorum yalnızca ben sevgili okur.

Amazon’un Alexa’sı, Apple’ın Siri’si Google’ın dijital asistan uygulaması hep kadın isimlerine ve kadın seslerine sahipler. Ancak ilgi çekici diğer bir keşif ise otoriter bir eğitim videosunda ya da direktifleri veren bir dijital öğretmende kullanılan ses genelde erkek sesi. Yani biz istesek de istemesek de asistanları kadın sesiyle yöneticileri erkek sesiyle biçimliyoruz.

Durum böyle olunca bir grup insan Q adında cinsiyetsiz bir dijital asistan sesi yaratmaya karar verdi ve yaklaşık 5000 insan sesi üzerinde çalıştı. Bu insanlar arasında trans bireylerden, cinsiyetsizlere, kadın ve erkeklere kadar geniş bir örneklem vardı. Ardından ses mühendisleri bu seslerden cinsiyetsiz bir ses üretmeye çalıştı. Birkaç başarısız testten sonra çalışma tamamlanınca, yayıma alacakları cinsiyetsiz sesi 4600 insan üzerinde denediler ve dinleyenlerden bu sesin kadın mı yoksa erkek sesine mi daha yakın olduğunu puanlamaları için insanlara 1’den(kadın) 5’e(erkek) kadar puan verebilecekler bir ölçek dağıttılar. Sonuçlar muazzamdı ve sonunda teknoloji dünyası cinsiyetsiz ilk asistan Q ile tanıştı. Yukarıda nasıl bir sesi olduğunu dinleyebiliyorsunuz zaten.

NOT: Yapılan deneylerde yapay zekaya sahip robotların bile cinsiyetçi oldukları tespit ediliyor sevgili okur. Onlar da insanlardan öğreniyor sonuçta. Bunlar önemsiz şeyler değil. Çok ama çok mühim mevzular, dilimizi ve bakış açımızı değiştirmemiz gerekiyor. O zaman dünya gerçekten çok güzel olacak.

Okuma Süresi: 5 dakika

Son yıllarda araba üreticileri arabalarını teknolojinin nimetleriyle sonuna kadar dolduracaklarına, konfor ve güvenlik için yeni uygulamalar ve sensörler geliştireceklerine ilişkin sözler veriyorlar. Söz gelimi bugün artık elektrikli olmayan, otonom özellikleri dahi bulunmayan üst sınıf bir Mercedes’in bile beyninde sürüş dinamiklerini ayarlayan milyonlarca satır kod bulunuyor. Peki yakın zamanda ölümlü kazaları gelecekte ise kazaları tamamen ortadan kaldırmayı amaçlayan otomobil şirketleri yeni nesil arabalar ile bu işi ne kadar başarabiliyorlar?

Amerikan Otomobil Derneği’nin verileri gösteriyor ki yeni teknolojiler arabanın içindeki sürücüleri ve yolcuları yüksek oranda korusa da yaya güvenliği konusunda sınıfta kalıyor. Otomatik ani fren sistemlerinin denendiği kuklayla yapılan bir testte hızlı yürüyen ya da koşan yayayı fark etmekte geciken sensörler kuklanın iki parçaya bölündüğünü gözler önüne seriyor ve üzücü sonuçlarla testten ayrılıyor.

SONUÇLAR YÜZ KIZARTICI

Bu kadarla kalmıyor. Farklı senaryolarla testler tekrarlanıyor. Teknoloji dönüşlerde çoğu zaman çocukları ya da yetişkinleri fark edemiyor. Yaya güvenliği adına duvara toslamış durumdalar. Volvo gibi şirketlerin yayalar için çarpışma anında açılacak hava yastıkları tasarladıklarını biliyoruz. Ancak hala pratikte nasıl çalışacağına ilişkin bir örnek yok.

Yapılan testin sonuçları o kadar çarpıcı ki ilk senaryoda testlerin yüzde 80’i çarpışmayla sonuçlanıyor. Çocuk ve dönüş içeren ikinci senaryoda ise yüzde 100 oranında çarpışma var.

2019 Model Chevy Malibu, Honda Accord, Tesla Model 3 ve Toyota Camry ile yapılan testlerin sonuçları böyle. Ben bu sitede uzun uzun elektrikli araçları övdüm, otonom araçların pek yakında olduğunu yazdım çizdim. Hatta şurada Tesla’nın ani fren sistemine ilişkin yaşam kurtaran bir gerçek anın videosunu paylaştım. Ama demek ki gidilmesi gereken daha çok yol var.

Amerika’da araç üretmekte ve satmakta olan firmalar 2016 yılında Ulusal Otoyol Güvenliği Kurumu’na (Amerika’nın Karayolları Kurumu) 2022 yılında otomatik ani fren sisteminin satılan her arabada standart donanım haline geleceğini belirtmişti. Sürekli elektrikli araçlar ve otonom sürüş hakkında heyecanlı, olumlu haberler paylaşmayayım dedim. Arka planda bunlar da var çünkü… Bakalım gelecekte neler olacak?

Kuşak farkının 6 yıla düştüğü dünyamızda kimseye zarar vermedikleri sürece gençler aralarında eğlensinler diyorum ama gene de anlam veremiyorum. Bir ara İstanbul’da da Koşarken Fotoğraf Çekenler adında bir organizasyon vardı. Eğlenceli bir fikir olabilir ama bunlara katılacak insanlara nasıl ulaşıyorlar nasıl bir ajansla çalışıyorlar vallahi bilemiyorum.

Durum bu. Bir grup insan toplanıyor ve zombi gibi davranıp performans sergiliyorlar. Fox Newsten Bailley Miller’ın haberiyle karşınızdaydık. Yorumları sakınmayın.

Bu arada eskiden insanlar yılbaşı etkinlikleri kapsamında boğazda buluşup Michael Jackson kliplerine öykünerek zombi dansları yapıyorlardı. Yani tabi buluşanlar dansçılar ya da şimarık özel üniversite öğrencileri oluyordu. Ta 2000’lerde dediğim bu olay. Özel okula gidenlerin gerçekten varlıklı ve şimarık olduğu yıllarda yani. İlgimi çekmişti.

10 yıl boyunca bu fikir üzerinde çalışan mimarlar, Meksika’dan ABD’ye çalışmak için göç eden aileleri, uyuşturucu kaçakçılarını görüyorlar. Ama ABD Meksika arasındaki olaya bir de çocukların gözünden bakarak başka çözümler bulunması gerektiğini sezdiriyorlar.

Sanat bunun için var bence sevgili okur, mimarların ortaya koyduğu iş baya çarpıcı bir etkisi olmadığını düşünebilirsiniz. Ama sanat duyularımızı devindirerek biz farkında olmadan bize deneyimler ekliyor. Bu deneyimler seçimlerimizi yönlendirmeye başlıyor. Ve sanat dünyayı daha iyi bir yer haline getiriyor.

Bu bilimsel bir gerçek. İnsanoğlu duyulara seslenen nitelikli yapıtlarla karşılaştıkça daha zarif canlılara dönüşüyor. Empati becerisi artıyor, düşünme başarımı yetkinleşiyor. Dolayısıyla sanat bireysel midir toplumsal mıdır? sorusu biraz çağdışı bir soru gibi kalıyor bence. Çünkü sanat bireysel de olsa toplumsal da olsa içinde bulunduğu dönemden etkilenilerek yaratıldığı için ister istemez toplumsal bir yön de üstleniyor. Sanat toplumları aydınlatma amacını güder demiyorum. Ancak kendisi istemese bile toplumsal bir yönü vardır. Sanatçı ne kadar bireyselim dese de topluma ilişkin büyülü bir yeteneği vardır.

Buna benzer sıradışı içerikleri bize gönderirseniz yayımlamaktan keyif alırız. Bir sonraki girdide görüşmek üzere kendine iyi bak.

Ashlee Vance’in yazmış olduğu Elon Musk’ın yaşam öyküsünün anlatıldığı kitapta da geçiyor. Arabaların ciddi tasarım arızaları var. İnsan yaşamına ters, vücut yapımızla alakasız, rahatsız tasarımları var. Yıllardır otobüs koltukları da bizim belimizi büküyor mesela ancak kimse el atıp da değiştirmiyor bu ürünleri. Çünkü zaten böylesiyle para kazanılabiliyor ya da hava atılabiliyor.

Neymiş de park sorunu tarihe karışacakmış, neymiş de yeni teknoloji sayesinde yaşamımız kolaylaşacakmış. Ne zaman kardeş ne zaman? Konsepti bir görüyoruz sonra yirmi yıl yok ortada ürün. Bir bakmışın unutulmuş gitmiş. Gazımızı mı alıyorsunuz bizim.

Bir ara modüler cep telefonları piyasaya süreceklerini kamerasının, geçici belleğinin, hafızasının değiştirilip yükseltilebileceği konuşuluyordu, Google bile destek veriyordu birkaç işe. N’oldu şimdi onlar teker teker iptal oldu projeler.

NOT: Konsept elbette çok önemli. Severim konsept tasarımları sözüm büyük ve mantıklı kararlar alamayan sermaye sahiplerine. Sermaye sahiplerinin devrimsel kararlar alamamasıyla ilgili bir düşünce yazısını da yakınlarda çevirip burada paylaşacağım ayrıca.

OKUMA SÜRESİ: 5 Dakika

Biliyorsunuz daha önce ekşisözlük’te de gündem olmuştu bu olay. New York Cornell Üniversitesi’nde bir tez savunması sırasında jürideki profesörlerden biri, tezini savunmakta olan Letita Chai adındaki öğrenciye şortunun çok kısa olduğunu söylemişti. Bunun üzerine de Letita Chai, tüm kıyafetlerini çıkararak tez sunumuna devam etmiş ve profesörün tutumunu tezini iç çamaşırıyla savunan öğrenci böyle bir protestoyla karşılamıştı.

Hayatının en önemli konuşmalarından birini yaparken böyle bir yorumla karşılaştığı için şoke olduğunu ve ne diyeceğini bilemediğinden böyle bir protesto yaptığını söyleyen öğrenci, bir kadın olarak bedeninin ön plana alınmadığı tezinin bilimsellik değerinin incelendiği bir savunma olması gerektiğini belirtmişti. Profesör ise kendini, ahlaki bir yorum yapmadığı, tez sunumundaki kıyafetin, bu savunmayı izleyen seyircilere karşı bir saygısızlık göstergesi olduğunu belirtmişti.

Kim Haklı?

Bu taraftan bakınca Letita Chai adındaki öğrenci haklı gibi görünüyor ancak akademinin de böyle gelenekleri olduğu bir gerçek. Oraya gelen bir erkek de olsa şort için uyarılırdı diye tahmin ediyorum. Bir de kızın savunmasını Facebook’tan canlı yayınlaması ve bu canlı yayını yaparken böyle bir protestoya kalkışması biraz maksatlı gibi geliyor bana. Evet cinsiyetçi söyleme kullanılan dil düzeyinde de yaşam gerçekliğinde de karşıyız ancak profesörün buradaki yorumunun gerçek bilgisine erişemiyoruz sanki. Akademik gelenekleri eleştirmek ise şimdilik yapabileceğimiz bir şey değil.

Tezini iç çamaşırıyla savunan öğrenci… İlginç olay vesselam. Öğrencinin açıklamalarına göre profesör savunmadan sonra yanına gelip annesinin kıyafeti hakkında ne düşündüğünü de sormuş ama kızın açıklamaları dışında da bir kaynağımız yok. Kız sanki gereğinden fazla duyarlı davranmış ya da sansasyon yaratmaya çalışmış gibi geldi bana. Hem bu hareketle sanki tezinin bilimsel içeriği de çoktan unutuldu gitti. Protesto her şeyin önüne geçti gibi geliyor bana.

Siz ne düşünüyorsunuz? Ben tam kararlı bir yorumda bulunamıyorum gerçekten. Üşenmezseniz yazın aşağı.